Odejście od nabrzeża z użyciem szpringu rufowego i jego kolejne fazy obrazuje rysunek 1. Pokazano na nim tylko jeden odbijacz, aby wykazać jego ważność dla całego manewru; oczywistym jest, że stojący przy nabrzeżu jacht wystawia na burcie komplet odbijaczy, chroniąc burtę przed ocieraniem. Przygotowanie do tego manewru polega na założeniu szpringu rufowego nabiegowo i wybraniu jego luzu, tak by nie pozwalał on na cofnięcie się jachtu. Na wysokości nabrzeża, na spojeniu burty i pawęży, umieść odbijacz, a jeżeli nie możesz go tam umocować ze względu na konstrukcję rufy, to wyznacz załoganta, żeby trzymał odbijacz w tym miejscu.
Następnie możesz przystąpić do zdejmowania szpringu dziobowego i cum, w kolejności zależnej od wiatru − jego siły i kierunku. Przy wietrze wiejącym od rufy pierwszą zdejmij cumę dziobową, zaraz potem cumę rufową. Szpring rufowy do oddania przygotuj wcześniej, tak aby oddać jego krótszy odcinek, jego zakończenie powinno być gładkie, bez węzła, splotu czy pętli. Szpring i cumy zdejmuje załogant, który jest na nabrzeżu, a gdy je zdejmie, niezwłocznie wchodzi na pokład i można zacząć odejście. W czasie oddawania cum inny załogant luzuje szpring rufowy na knadze, ale cały czas jest dobrze obłożony na niej, choć gotowy do oddania. Sternik kładzie ster na nabrzeże (na rysunku − w prawo), po czym włącza „wstecz” przez kilkanaście sekund na dość wysokich obrotach pracy silnika. Jacht, cofając się, napręża szpring rufowy, który przytrzymuje rufę, opierając się burtą zabezpieczoną odbijaczem (odbijaczami) o nabrzeże. Zatrzymany przez szpring kadłub wykorzystuje krzywiznę burty o punkcie obrotu, jaki stanowi przygotowany odbijacz na rufie, i odchyla się mocno dziobem od nabrzeża (na rysunku − w lewo).

Przy odejsciu od nabrzeża, przy którym stoisz burtą (longside), możesz napotkać pewne trudności, szczególnie jeśli występuje słaby dociskający wiatr. Przy silnym dociskającym wietrze odejście jest praktycznie niemożliwe. Ważną rolę odgrywa przy tym odbijacz.

Odbijacz przejmuje nacisk całego kadłuba i stanowi bardzo ważny element manewru. Jego brak spowodowałby wgniecenie burty na połączeniu z pawężą. Jacht odchylony od nabrzeża zatrzymał się w pozycji 2. (rys. 1.). W tym momencie ster połóż w pozycji zero, a silnik przełącz na „wolno naprzód” i gdy tylko rufa oddali się na 1−2 m od nabrzeża, oddaj szpring rufowy. Następnie jacht odpływa dalej kilka metrów po prostej, aż znajdzie się w pozycji 3. (rys. 1.) i w tej pozycji sternik kładzie ster na zewnątrz (na rysunku − w lewo), wykonując łagodny zwrot i zwracając uwagę, aby nie uderzyć obracającą się rufą w stojący po prawej burcie jacht, aż znajdzie się w pozycji 4. W tej pozycji praktycznie kończy się cały manewr odejścia dziobem od nabrzeża na szpringu rufowym. Manewr ten musi być wykonywany dość dynamicznie, gdyż może się zdarzyć, że dociskający wiatr nie pozwoli na odchylenie jachtu od nabrzeża, a to jest warunkiem jego powodzenia.

Rysunek 2. przedstawia odejście jachtu od nabrzeża przy wykorzystaniu szpringu dziobowego. Przygotowania do tego manewru są takie same jak w poprzednim zadaniu, z tą różnicą, że odchodzimy od nabrzeża rufą. Część dziobowa jachtu jest węższa od rufowej, i to na dłuższym odcinku, a śruba napędowa ma w pracy „naprzód” swoją nominalną sprawność, co należy uwzględnić w początkowej fazie manewru – będzie potrzebna znacznie mniejsza moc silnika i przez krótszy okres czasu niż w poprzednim manewrze. Odbijacz umieść dokładnie na lub przy stewie dziobowej na wysokości krawędzi nabrzeża. Szpring dziobowy jest przełożony na biegowo, tak jak poprzednio, i przygotowany do oddania. Zacznij odejście od oddania: szpringu rufowego i wariantowo, jeżeli wieje wiatr od rufy lub do nabrzeża, w drugiej kolejności cumy dziobowej, a po niej cumy rufowej. Gdy wiatr wieje od dziobu, najpierw powinieneś oddać cumę rufową, a po niej cumę dziobową. Teraz sternik kładzie ster do nabrzeża (na rysunku – w prawo) i włącza napęd „naprzód” (pozycja 1. na rys. 2.). Jacht rusza do przodu, odchylając rufę w wyniku działania steru, a napinający się szpring dziobowy blokuje ruch do przodu. Pęd jachtu i kształt burty sprawią, że dziób zostanie przyciągnięty do nabrzeża, a rufa odejdzie od nabrzeża − pozycja 2. Zależnie od dynamiki manewru („bardzo wolno naprzód”, „wolno naprzód” czy „pół naprzód”) ustawi się on do nabrzeża pod kątem dochodzącym nawet do 90°. W tej fazie sternik odłącza napęd silnika i kładzie ster w pozycji zero. Następnie przystępuje do kolejnej fazy manewru, włącza napęd „wstecz” i zwiększając moc silnika, jacht odchodzi od nabrzeża (pozycja 3.). W tej fazie manewru, gdy jacht już ruszy rufą do przodu, możesz ster trzymać w pozycji zero lub − w miarę potrzeby − poprowadzić w taki sposób na szerszy akwen. Wszystko zależy od pozycji 2. jachtu − od kąta, pod jakim się odchylił od nabrzeża. Jeżeli, płynąc w ten sposób, jacht wychodzi na szeroką wodę, to nie ma potrzeby zmieniać jego kursu czy pozycji. Zmiany tej możesz dokonać później, w lepszej sytuacji, gdyż należy brać pod uwagę fakt, że każda zmiana kursu o więcej niż 30° wymaga miejsca dla bezpiecznego przemieszczenia bocznego rufy. Gdy jacht po zatrzymaniu ma ruszyć dziobem do przodu ze zmianą kierunku żeglugi o duży kąt, wykorzystaj umiejętność precyzyjnego i bezpiecznego prowadzenia jachtu na biegu wstecznym rufą do przodu.

W obu opisanych manewrach musisz uwzględnić wiejący wiatr, jego siłę i kierunek, z którego wieje. Jeżeli wieje od nabrzeża, to jest Twoim sprzymierzeńcem, manewry będą łatwiejsze do wykonania i zawsze skuteczne. Jeżeli wieje wzdłuż nabrzeża, to zależnie od wolnego miejsca dostępnego do manewru i szerokości jednostek cumujących w pobliżu będziesz musiał ocenić i wybrać, który z tych manewrów będzie skuteczniejszy i bezpieczniejszy. Przy wietrze dociskającym zazwyczaj skuteczniejszy jest manewr odejścia rufą, czyli z wykorzystaniem szpringu dziobowego.

Tomasz Haftarczyk

Źródło: Jachting